Gastroenterologija


Gastroenterohepatologija je oblast interne medicine koja se bavi prevencijom, dijagnostikom i liječenjem bolesti organa za varenje u koje spadaju jednjak, želudac, tanko crijevo, debelo crijevo, jetra, žučna kesa i žučni putevi, pankreas i slezina. Savremenim kliničkim gastroenterohepatološkim pregledom, nizom specifičnih laboratorijskih analiza, radiološkim i endoskopskim pregledima, gastroenterohepatolozi dijagnostikuju bolesti organa za varenje.

Radiološki pregledi koje će gastroenterolog nekada zatražiti kao dopunsku dijagnostiku su ultrazvuk, CT i/ili MR pregled abdomena, CT i/ili MR pregled tankog i debelog crijeva, MR pregled žučnih puteva i pankreasa – MRCP, doppler pregled portnog sistema.

Endoskopske procedure podrazumjevaju invazivne preglede pomoću endoskopskih aparata, kojima pregledamo određeni dio sluznice organa za varenje. Endoskopija je osnovni način dijagnostike, a u nekim slučajevima i liječenja velikog broja bolesti organa za varenje. Omogućava vizuelizaciju sluznice organa za varenje, verifikovanje patoloških procesa i bolesti, uzimanje isječaka tkiva (biopsije sluznice) za patohistološku analizu i odstranjivanje polipa sluznice. U endoskopske preglede spadaju gastroskopija (ezofagoghastroduodenoskopija), kolonoskopija, rektosigmoidoskopija, rektoskopija itd. Ovakav dijagnostički pristup omogućava gastroenterologu brzo postavljanje tačne dijagnoze i pravilan odabir načina liječenja pacijenta.

Gastroenterologu se treba javiti ako imate:

  • Bol u stomaku, naročito noćni ili bolove vezane za uzimanje hrane
  • Gubitak apetita, mršavljenje tj. nagli i nenamjerni gubitak u tjelesnoj težini
  • Mučnina
  • Povraćanje, naročito krvavog ili tamnog sadržaja (kao talog kafe)
  • Otežano i/ili bolno gutanje
  • Gorušicu, štucanje, podrigivanje
  • Nadimanje
  • Pojava crne stolice (kao katran ili kao talog od kafe)
  • Pojava sveže krvi ili sluzi u stolici
  • Proliv trajanja duže od 2 nedelje
  • Zatvor, posebno novonastali unazad 6 meseci
  • Naizmjenične smene zatvora i proliva
  • Otežano i bolno pražnjenje
  • Osećaj nedovoljne ispražnjenosti i/ili lažne pozive na stolicu
  • Poremećaje u laboratorijskim analizama (enzimi jetre, pankreasa, žučnih puteva…)
  • Anemiju, naročito mikrocitnu ili makrocitnu, ili nedostatak gvožđa
  • Oštećenje jetre izazvano alkoholom, imunološkim ili metaboličkim bolestima
  • Članove porodice koji imaju polipe i/ili karcinom debelog crijeva ili želudca

Najčešća stanja koja preveniraju, dijagnostikuju i liječe gastroenterolozi naše klinike su:

  • Funkcionalna dispepsija – otežano varenje hrane
  • Peptička ulkusna bolest – čir na organima za varenje
  • Gastroezofagealna refluksna bolest (GERB)
  • Gastritis – upala sluznice želuca
  • Sindrom iritabilnog kolona – sindrom nervoznog crijeva
  • Zapaljenske bolesti creva (Crohnova bolest i ulcerozni kolitis)
  • Maligne bolesti organa za varenje
  • Bolesti jetre (alkoholna bolest jetre)
  • Kamen u žuči - holelitijaza
  • Hemoroidi

U Poliklinici Konzilijum možete uraditi sledeće dijagnostičke procedure kojima se otkrivaju i liječe gastroenterološke bolesti:

  • Gastroenterološki pregled
  • Ultrazvučni pregled abdomena
  • Radiološke dijagnostičke metode gastrointestinalnih organa (CT i/ili MR pregled abdomena, CT i/ili MR pregled tankog i debelog crijeva, MR pregled žučnih puteva i pankreasa – MRCP, doppler pregled portnog sistema)
  • Kompletne laboratorijske analize

Uskoro će u našoj ustanovi biti dostupne i endoskopske procedure – gastroskopija, kolonoskopija, rektosigmoidoskopija, rektoskopija, biopsije sluznice, kao i polipektomije

INFORMACIJE O GASTROENTEROLOŠKOM PREGLEDU

Gastroenterološki pregled podrazumjeva:

  • uzimanje detaljnih anamnestičkih podataka od pacijenta
  • klinički pregled pacijenta
  • analizu ranije učinjenih laboratorijskih i dijagnostičkih procedura
  • donošenje zaključka
  • predlog daljih dijagnostičkih procedura
  • predlog terapije i načina liječenja

INFORMACIJE O GASTROSKOPIJI

Gastroskopija (ezofagogastroduodenoskopija) je osnovni, najprecizniji i nezamjenjiv pregled koji omogućava dijagnostiku i liječenje bolesti gornjih dijelova organa za varenje. Gastroskop je apart kojim se ulazi kroz usnu duplju, pregleda se sluznica jednjaka, želuca i dvanaestopalačnog crijeva. Pregled omogućava vizuelizaciju i direktan pregled sluznice ovih organa i dijagnostikovanje patoloških procesa na sluznici, kao što su upale, krvarenja, tumori, polipi itd. Gastroskop predstavlja endoskopski instrument, tanji je od prosječnog zalogaja, lako prolazi kroz organe za varenje, na svom vrhu ima osvijetljenje i digitalnu video kameru. Kroz aparat je moguće provući pomoćne instrumente, koji mogu uzimati uzorke tkiva (biopsije sluznice) za patohistološku analizu ili vršiti otklanjanje nekih patoloških promjena na sluznici (poput polipa). Uzimanje uzoraka tkiva i skidanje polipa je potpuno bezbolno. Proceduru izvodi ljekar specijalizovan za endoskopiju. Pregled je moguće uraditi u analgosedaciji, koja će obezbjediti pacijentu ugodnost tokom pregleda.

NAJČEŠĆI RAZLOZI ZBOG KOJIH JE POTREBNO URADITI GASTROSKOPIJU:

  • Krvarenje iz gornjih dijelova organa za varenje (povraćanje krvi ili crna stolica)
  • Nelagodnost u gornjem delu trbuha koja traje duže od 3 meseca.
  • Gorušica, kiselina (GERD, gastroezofagealni refluks )
  • Uporna mučnina i povraćanje
  • Teškoće pri gutanju, otežano i/ili bolno gutanje hrane i/ili tečnosti
  • Uklanjanje stranog tela iz orgasna za varenje (progutanog predmeta)
  • Provjera zarastanja ili pogoršanja prethodno dijagnostikovanih polipa, tumora ili čira.
  • Gubitak apetita i gubitak telesne težine
  • Anemija neobijašnjivog porekla
  • Palpabilna masa u trbuhu.
  • Karcinomi digestivnog trakta u porodici.
  • Uzimanje materijala za mikroskopski pregled i test na želudačnu bakteriju Helicobacter Pylori.

PRIPREMA PACIJENTA ZA GASTROSKOPIJU (EZOFAGOGASTRODUODENOSKOPIJU)

Da bi se uradila gastroskopija i da bi se mogla pregledati sluznica jednjaka, želuca i dvanaestopalačnog crijeva, potrebno je da u tim organima ne bude ostataka hrane. Dan pred pregled treba izbjegavati mlječne proizvode (sir, kajmak…), a ne treba večerati nakon 20h noć prije pregleda. Na dan pregleda ne treba niša jesti ni piti (ni kafu). Na pregled je potrebno donijeti kompletnu medicinsku dokumentaciju. Cjelokupnu terapiju koju koristite svakodnevno treba popiti sa čašom vode najmanje 3 sata prije pregleda. Ukoliko koristitie ljekove koji “razređuju” krv (Aspirin, Midol, Andol, Cardiopirin, Plavix, Sintrom itd) potrebno je obavezno oabvjestiti ljekara o tome. Ukoliko je planirana interventna procedura tokom gastroeskopije, kao što je polipektomija, potrebno je dan pred pregled uraditi sledeće analize krvi: KKS, PV, INR, aPTT.

Ukoliko pregled obavljate u anesteziji tj. analgosedaciji koja će obezboliti pregled, morate doći u pratnji odrasle osobe, koja će sačekati da se pregled završi, a nakon toga Vas odvesti kući. Zbog analgosedacije koju ćete primiti, tog dana ne smijete upravljati motornim vozilima, niti napustiti zdravstvenu ustanovu bez pratnje.

Ukoliko ste sprijećeni da dođete na zakazani pregled ili kasnite, molimo Vas da nas dan prije zakazanog pregleda obavjestite o tome.

INFORMACIJE O KOLONOSKOPIJI

Kolonoskopija predstavlja osnovni, najprecizniji i nezamjenjivi pregled, koji omogućava dijagnostiku i liječenje bolesti debelog crijeva. Kolonoskop je endoskopski aparat koji se uvodi kroz anus i prolazi kroz cijelo debelo crijevo, a nekada se uvodi i u završni dio tankog crijeva, što omogućava vizuelizaciju sluznice tih dijelova organa za varenje. Kolonoskop na svom vrhu ima osvjetljenje, digitalnu video kameru, a kroz aparat je moguće provući pomoćne instrumente kojima se mogu uzimati biopsije sluznice ili vršiti uklanjanje određenih patoloških promjena na sluznici. Kolonoskopski pregled omogućava dijagnostiku različitih patoloških stanja na sluznici debelog crijeva (upale sluznice, tumora, divertikuloze, krvarenja itd). Tokom kolonoskopije može se otkrti prisustvo tumora debelog crijeva, kako malignih, tako i benignih od kojih su najčešći takozvani polipi, koje je moguće odstraniti endoskopskim putem, tokom kolonoskopije. Proceduru izvodi ljekar specijalizovan za endoskopske procedure. Pregled je moguće uraditi u analgosedaciji koja će obezbjediti pacijentu ugodnost i obezboliti pregled. Da bi se vizuelizovala sluznica debelog crijeva, potrebna je priprema prije pregleda.

NAJČEŠĆI RAZLOZI ZBOG KOJIH JE POTREBNO URADITI KOLONOSKOPIJU:

  • Prisustvo krvi u stolici
  • Sumnje na karcinom kolona kod osoba starijih od 50 godina
  • Promena stolice (zatvor, proliv, promena oblika)
  • Uporna dijareja (proliv)
  • Anemija zbog nedostatka gvožđa (smanjeni broj eritrocita zbog nedostatka gvožđa)
  • Podatak o postojanju upalnih bolesti crijeva u porodici (Crohnova bolest i ulcerozni colitis)
  • Podatak o postojanju karcinoma debelog crijeva u porodici
  • Prethodna istorija polipa ili kancera kolona
  • Hronični, neobjašljiv bol u trbuhu
  • Palpabilna masa u trbuhu

PRIPREMA PACIJENTA ZA KOLONOSKOPIJU

Priprema za kolonoskopski pregled je bitna koliko i sam pregled. Doktor će moći detaljno, precizno i u potpunosti da pogleda cijelu površinu sluznice Vašeg debelog crijeva, SAMO UKOLIKO JE VAŠE CRIJEVO ČISTO. Ukoliko priprema nije zadovoljavajuća, kvalitet pregleda se smanjuje, a procedura će možda morati da se ponovi.

Zbog toga Vas molimo da se strogo pridržavate dolje navedenih uputstava koja će omogućiti da vase debelo crijevo dobro pripremite za pregled.

Sedam dana prije kolonoskopije ne unositi hranu koja sadrži sjemenke (grožđe, musli, susam, papriku, paradajz, lan, lubenica) kao i spanać i zelenu salatu, svježe voće i povrće. Najbolje je da ishrana nedelju dana pred snimanje bude kašasta, dijetalna i sa dosta tečnosti.

Pet dana prije kolonoskopije ne smijete uzimati određene vrste ljekova: Oralne antikoagulanse (Farin, Sintrom, Sincum, Pradaxa, ...). Ove ljekove možete isključiti uz konsultaciju sa svojim izabranim ljekarom ili gastroenterologom. Preparate acetilsalicilne kiseline (Cardiopirin, Aspirin, Andol, Midol...) Nesteroidne antiinflamatorne lekove( Brufen, Diklofen...) Preparate gvoždja.

Dva dana prije kolonoskopije uzimati samo tečnu ishranu. Ishrana treba da bude svedena na korištenje supice koja će biti oslobođena od tjestanine i drugih priloga (bistre supe), soka od jabuke, čajeva koji nisu tamnu boju, vode.

Dan prije kolonoskopije potrebno je započeti pripremu za pregled korišćenjem rastvora i čepića za čišćenje crijeva. Dan prije pregleda ispoštujete sledeće korake u pripremi:

U 09h početi sa konzumiranjem rastvora. Rastvor pripremiti ranije na sledeći način: rastvoriti 2 kesice praška FORTRANS u 2 litar vode i promiješati. Dobijeni rastvor treba popiti u roku od 1,5-2 sata sa još 1 litr obične vode (ukupno 3 litra tečnosti). Savjetujemo Vam da uzimate po 250 ml u razmacima od 10-15 minuta.

U 17h početi sa konzumiranjem druge doze rastvora. Rastvor pripremiti na isti način kao prethodni: rastvoriti 2 kesice praška FORTRANS u 2 litar vode i promiješati. Dobijeni rastvor treba popiti u roku od 1,5-2 sata sa još 1 litr obične vode (ukupno 3 litra tečnosti). Savjetujemo Vam da uzimate po 250 ml u razmacima od 10-15 minuta.

U 20 h potrebno je jedan čepić DULCOLAXA staviti duboko u čmar.

Na dan pregleda ujutru u 05 h jedan čepić DULCOLAXA staviti duboko u čmar.

Ako koristite terapiju za srce i povišen krvni pritisak obavezno je uzmite tokom pripreme ina dan snimanja. Na dan intervencije ne jesti i ne piti ništa.

Na pregled je potrebno obavezno donijeti:

  • Laboratorijske nalaze: KKS, PT, aPTT, INR ne starije od 7 dana.
  • Kompletnu medicinsku dokumentaciju sa izvještajem ljekara koji je indikovao kolonoskopiju.
  • Detaljno pročitanu i potpisanu saglasnost da pristajete na kolonoskopski pregled.

Ukoliko pregled obavljate u anesteziji tj. analgosedaciji koja će obezboliti pregled, morate doći u pratnji odrasle osobe, koja će sačekati da se pregled završi, a nakon toga Vas odvesti kući. Zbog analgosedacije koju ćete primiti, tog dana ne smijete upravljati motornim vozilima, niti napustiti zdravstvenu ustanovu bez pratnje.

Ukoliko ste sprijećeni da dođete na zakazani pregled ili kasnite, molimo Vas da nas dan prije zakazanog pregleda obavjestite o tome.